2019 CYBERFOTO - MIĘDZYNARODOWY KONKURS CYFROWEJ FOTOKREACJI
MIĘDZYNARODOWY KONKURS CYFROWEJ FOTOKREACJI
INTERNATIONAL  CONTEST  OF DIGITAL PHOTOCREATION

TEKSTY

Krzysztof Jurecki

Przyjemność, zadowolenie, wiara….?
Żyjemy w czasach fotograficznego nadmiaru i przesytu. Kulturotwórcza funkcja fotografii rozpatrywana en globe, czy precyzując – jej najnowszej inkarnacji, w postaci fotografii cyfrowej nie pełni już misji stricte artystycznej tak, jak to było w XIX czy XX wieku w czasie dominacji fotografii analogowej, i co istotne, poznawczej w sensie poszukiwania nowego widzenia i eksploracji świata. Znika także jej znaczenie jako środka komunikacji miedzyhumanistycznej, jakie spełniała od lat 30. w USA (Farm Security Administration) poprzez francuski fotoreportaż humanistyczny (Henri Cartier-Bresson), a co trwało aż do lat 90. XX wieku (Segastião Salgado). Fotografia zaczyna pełnić rolę przede wszystkim konsumpcyjno-rozrywkową: na portalach społecznościowych, w internetowych gazetach. Ale funkcja artystyczna istnieje nadal, choć słabnie, podobnie, jak całości sztuk wizualnych, którym brakuje przesłania, ale także artystów/autorytetów, jakim był np. Joseph Beuys czy Tadeusz Kantor.

Nagrody

I nagroda. Metafora życia
Szymon Kaczmarczyk na konkurs przysłał dziesięć prac zatytułowanych Snapshots of life. Interesująca jest każda, co nie było łatwe do zrealizowania. Można było dostrzec w nich dogłębne fascynacje współczesną i nowoczesną fotografią sięgające, jak sądzę, nawet do fotografii czeskiej czy tradycji piktorializmu. Twórca czuje się dobrze w każdej konwencji, potrafi sprawnie nimi grać, a wszystkie aranżuje w inscenizacji za pomocą różnie wymodelowanych gwoździ, które są prostą, ale jakże skuteczną metodą pokazania „metafory życia” – każdego jego etapu, od sukcesu i szczęścia, po smutek i śmierć o uniwersalnym przeslaniu. W tych realizacjach, przypominjących najlepsze prace Grzegorza Przyborka, można dostrzec całe spektrum życia, w tym miłość i znak śmierci. Brak jest dramatyzmu, w które obfituje każde życie, ale wynika to z przyjęcia określonych założeń estetycznych, które łączą się z pięknem.

II nagroda. Skóra, czyli czym jest biosfera?

Irena Emilewicz przysłała m.in. trzy prace pt. Biosfera, w których poprzez fragmentaryczność, odpowiednie kadrowanie, a także przywołanie formy labiryntu ukazana została najnowsza sytuacja nie tylko człowieka, ale potencjalnie ludzkości. Oglądamy przedziwne zacieranie się form. Ciało może być inną materią, np. sztucznym tworzywem. Nie wiemy, czy i gdzie istnieje granica między żywym a martwym, realnym a nierealnym, czyli symulacyjnym, gdyż w tym przypadku poruszamy się na śliskim gruncie tradycji fotograficznej. Fotografie nie są optymistyczne, dodatkowo sygnalizują problem możliwości zmienienia czyjejś płci, de facto jakże groźnej w skutkach zabawy w Boga, jaką pokazał Pedro Almodóvar w filmie Skóra, w której żyję (2011).

III nagroda. Czym jest miasto?
Oddziaływanie poprzez duży format stało się typowe w najnowszej fotografii, a wcześniej w grafice w latach 70. XX wieku. W tym przypadku miało swój sens w dwóch wydrukach autorstwa Michała Krawca dotyczących Opola – miasta o historii niemieckiej, ale w nowym kostiumie polskim. W kolażowych pracach widać myślenie grafika, sprawnie operującego mocnymi plamami barwnymi, nie fotografa, ale nasz konkurs jest otwarty na tego typu eksploracje. Można łączyć je z doświadczeniami graficznymi Roberta Rauschenberga i w szerszym zakresie amerykankiego pop-artu. Wizja miasta jest po części prawdziwa, po części imaginacyjna, ale przede wszystkim celowo chaotyczna, uzupełniona społecznymi komentarzami autora w postaci reklam i napisów umieszczonych wprost na zdjęciach. To także wizja, nie wiadomo na ile świadoma, odwołująca się do tradycji dadaistycznej, głównie z Berlina z około 1920 roku, mniej do konstruktywistycznej, bez widzenia perspektywicznego, które jest tu zbędne, ale z silnymi akcentami graficznymi, o tradycji fotokolażu.

Wyróżnienia

Jak sfotografować sen?
Krzysztof Strzoda w dwóch pracach Landscape photographers dreams właśnie to unaczynił, czyli ujawnił swoje marzenia senne. W bardzo sugestywny sposób pokazał realność i imaginację mistycznych gór. Całość uzupełnił drobnymi sprawnie wmontowanymi detalami, skrzętnie ukrytymi. Widać, że artysta jest w górach dosłownie zakochany, by nie powiedzieć uwięziony, ale w pozytywnym sensie tego znaczenia. W bardzo wyrafinowanych wydrukach przedstawił podobnie, jak to czynił w okresie międzywojennym Man Ray, że granica między rzeczywistością a marzeniem sennym może być płynna i dodatkowo subtelna w formie. Przejście między jednym stanem a drugim zależy od wyobraźni: początkowo producenta fotografii, a potem konsumenta. W naszych czasach niestety bardziej konsumuje się niż kontempluje obrazy, ale w tym przypadku może jest akurat odwrotnie.

Co kryje kod?
Łukasz Cyrus przysłał tylko jedną pracę pt. Z kodu powstałeś w kod się obrócisz, którą można było po zeskanowaniu kodu zobaczyć na ekranie smartfona. Artysta odwołuje się do tradycji konceptualnej i abstrakcji geometrycznej. Tym razem zaczął swoją przygodę od analizy cyfrowego obrazowania posługując się kodem QR, który niczym za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, otwiera przed nami obraz, będący informacją. Takie obrazowanie fotograficzne staje się znakiem a nawet różnymi znakami. Po zeskanowaniu „bezosobowego”, pobawionego tożsamości kodu QR ukazuje się na ekranie piękny pejzaż oraz stosunkowo długi, interesujący tekst o istocie i obecnej niestabilności fotografii cyfrowej, którą można ukryć a potem zobrazować poprzez kod. Czy artysta wskazał nową drogę dla wystawiania zdjęć?

Subtelność i kolor
Artystka, ukrywająca swą tożsamość pod pseudonimem MagWojArt, pokazała dwie prace. W jednej z nich, pt. Pejzaż z makówkami mamy do czynienia z nawiązaniem do tradycji japońskiego obrazowania, być może intepretowanego poprzez tradycję Młodej Polski, która tego typu estetykę utrwaliła w naszej świadomości. Druga praca zatytułowana …od wiosny utrwaliła kruchą piękność zawartą w melancholijnym wyobrażeniu dwóch dużych płatków kwiatu. Artystka jest bardzo wyczulona na wyrafinowany kolor o trudnej do określenia tradycji malarskiej.

Nagrodę specjalną dyrektora Regionalnego Ośrodka Kultury w Częstochowie otrzymał Waldemar van Deurse za pracę Magic door dążący do obrazu stricte malarskiego, wydrukowanego a nawet symulującego płótno i skutecznie pokazującego ideę ponadczasowego piękna kobiety. Praca przybliża się jednocześnie do funkcji ilustratorskiej.
Co odrzucamy i co znalazło się blisko wyróżnień?
Jury nie przyjmuje do wystawy prac, w których nie ma zaakcentowania kreatywnego znaczenia obrazu z wykorzystaniem technik fotomontażowych lub deformujących jego realistyczny wymiar. Odrzucamy też prace z nadmierną dozą nieświadomego kiczu czy obrazowania nadto satyrycznego.

Blisko wyróżnień znalazły się realizacje: Jacka Szczerbaniewicza o „zaburzonym widzeniu” i braku jednej dominującej perspektywy, erotyczne akty z signum śmierci Aleksandry Tropisz, Moniki Uba-Cedro z interesującymi przekształceniami twarzy, Damiana Wiśniewskiego o niezwykłej kolorystce nieba, czy subtelna geometryczna konstrukcja Agaty Dworzak-Subocz.

W konkursie od lat startują amatorzy, absolwenci szkół artystycznych, jak też pedagodzy z naukowymi tytułami. Dla nas liczy się wyraz ideowy i nowatorska forma zaprezentowanych prac, które tworzą historię polskiej fotografii cyfrowej.
W tym roku wiele prac dostarczyło mi wrażeń sytuujących się między estetyczną przyjemnością a zadowoleniem historyka patrzącego linearnie na mijający czas. Cieszę się np. z pokazania metafory życia (I nagroda), jego zagrożenia i sztuczności (II nagroda) oraz z udziału po raz kolejny w konkursie znanych mi nazwisk. Pozostaje też przekonanie, a nawet swoista wiara, że promujemy nowe talenty artystyczne, które mają szanse zapisania się w annałach polskiej fotografii a my im w tym pomagamy.

ARCHIWUM

okladka-2019.jpg

Cyberfoto-okladka-2018.jpg

okladka2017.jpg

okladka2016.jpg

okladka2015.jpg

cyberfoto2014.jpg

cyberfoto 2013 1a255 str.jpg

c2012oklwww.jpg

cyber2011.jpg

cyberfoto_2010banerduzycyb2010.jpg

2009_okladka.jpg

str_1.jpg

cyberfoto 2007.jpg

cyberfoto 2006.jpg

cyberfoto 2005.jpg

cyberfoto 2004.jpg

cyberfoto 2003.jpg

cyberfoto 2002.jpg

2001okladka.jpg

ctberfoto 2000.jpg